Con quỷ và Jose Mourinho (Phần 2)

(kedumuc) - Toàn bộ sự nghiệp của Jose Mourinho có vẻ là một âm mưu báo thù rất dài. Mặc dù ông có những thành công tuyệt vời trong sự nghiệp ở những nơi khác nhau. Vậy nó đến từ đâu?

Inter chỉ là bàn đạp

Cũng mùa Hè đó, không lâu sau khi bị Barcelona từ chối, Mourinho tới Inter Milan. Như ở Chelsea, ông tập trung trước hết cho phòng ngự. Inter vô địch Italy trong 2 mùa đầu của ông, và mùa 2009-10, họ giành chức vô địch Champions League lần đầu tiên trong 45 năm.

Trận Chung kết, chiến thắng 2-0 trước Bayern Munich của Van Gaal, là một trận đấu hoàn toàn thuyết phục, nhưng trận thắng trước “ông chủ cũ” của Mourinho đã bi lu mờ bởi sự cộng hưởng lớn hơn nhiều trong trận bán kết vào tháng 4/2010, Inter chiến thắng trước Barcelona của Guardiola, những người đang là nhà ĐKVĐ. Ở lượt đi tại Milan, Mourinho gặp may khi vụ núi lửa Eyjafjallajokull phun trào khiến Barca phải tới Milan bằng xe buýt, đó là giải thích phần nào cho màn trình diễn chậm chạp của ho trong trận thua 3-1

Nhưng trên chính sân nhà của đối thủ, Nou Camp, mới là nơi Mourinho có cuộc phục thù cực kỳ ngọt ngào với Barcelona và Guardiola. Inter Milan mất một một cầu thủ vì bị đuổi khỏi sân vì thẻ đỏ ở phút 29, khiến đội bóng của Mourinho lại càng co cụm, với cả 9 cầu thủ trên sân đều đứng sau bóng. Hết lần này tới lần khác, Barca lao lên, nhưng vấp phải một hàng rào sọc xanh-đen không thể vượt qua.

Mourinho ân mừng như một đứa trẻ sau chiến thắng chung cuộc của Inter trước Barca

Inter chỉ có 1 lần dứt điểm trúng khung thành trong cả trận, Barcelona có 15, nhưng Inter chỉ thua 0-1 và giành quyền vào chung kết. Đó là một đòn đau giáng vào Barca và những giá trị của họ. Với Mourinho, đó không chỉ là chiến thắng ở một trận bán kết Champions League, đó là chiến thắng của những giá trị, triết lý và tư duy bóng đá mà ông theo đuổi, chống lại những kẻ hợm mình đã không chấp nhận ông.

Nhưng ngay cả Inter hóa ra cũng chỉ là bàn đạp. Luôn có cảm giác là Mourinho thích thú hơn ở Anh hay Tây Ban Nha. Đó là những nơi nhiều tiền bạc và quyền lực hơn, trong đó tất nhiên là ông muốn có giành được Champions League từ một CLB hàng đầu và thực sự là thế lực, quan trọng nhất, Tây Ban Nha là nơi đang có Barcelona và Guardiola.

Barca đã thống trị Tây Ban Nha dưới thời Guardiola, Florentino Perez rất bực tức và giận dữ. Sau chiến thắng của Inter trước Barcelona, có vẻ như Mourinho là người duy nhất ở châu Âu đủ sức lật đổ Barcelona của Guardiola. Sự tuyệt vọng của vị chủ tịch Real Madrid khiến ông bỏ qua tất cả những khía cạnh tiêu cực của Mourinho và chấp nhận một bộ mặt khác của đội bóng Hoàng gia. CLB bổ nhiệm ông vào mùa hè năm 2010.

Chủ tịch Real phải cầu cứu Mourinho trước sức mạnh khủng khiếp của Barca

Khi Madrid tới Camp Nou ngày 29/11, họ đang đứng đầu, hơn Barca 1 điểm. Đây là thời khắc Madrid đã chờ đợi từ lâu, thời khắc Mourinho cho thấy ông có thể lật đổ Guardiola. Kế hoạch của ông là làm lại điều đã làm như 7 tháng trước, đưa tất cả cầu thủ của mình về phần sân nhà và từng bước nhìn Barca thua trận. Nhưng Barcelona đã thay đổi trong thời gian ngắn, di chuyển cơ động và cực kỳ biến hóa. Sau 14 phút, Barca dẫn trước 2-0. Mourinho buộc phải đẩy cao đội hình. Chung cuộc: Barca thắng 5-0.

Trận El Classico đã kết thúc với nhiều cay đắng

Madrid chỉ thua thêm 3 trận nữa ở mùa đó, nhưng vẫn không đủ. Barca không chỉ vô địch La Liga mà cả Champions League, vượt qua chính Madrid ở bán kết. Trong cuốn sách tiểu sử Mourinho đầy tranh cãi và khá hằn học của Diego Torres, tác giả cho rằng chiến thuật tiêu cực của Real đã khiến một số cầu thủ trụ cột thất vọng (Cuốn sách dựa trên những điều xác thực – sự chia bè phái – các tin tức xung quanh phòng thay đồ).

Torres cho rằng Mourinho ở Madrid không chỉ có động cơ là chiến thắng, điều vốn là mục tiêu duy nhất của ông ở những nơi khác, mà với mong muốn thể hiện cái chất riêng của mình, để khẳng định mình là người tiên phong trong chiến thuật. Mourinho nói đi nói lại về trivote, tam giác những tiền vệ chơi quyết liệt, vào bóng không thương tiếc có thể giành lại bóng từ cao trên sân, đồng thời tạo ra một lá chắn không thể xâm phạm với hàng thủ. Ông dường như đang muốn “khai chi lập phái” cho một đường hướng chiến thuật của riêng mình, để sánh ngang với những Johan Cruyff, những Arrigo Sacchi.

Trận bán kết Champions League diễn ra trong bầu không khí đầy thù địch, nhưng trên sân thì lại trầm lắng hơn. Madrid chẳng làm gì ngoài phá lối chơi của đối phương. Rốt cuộc, cả hai trận đấu là một đội chuyền và đi bóng, trong khi đội kia kéo người và giẫm đạp. Đó là bóng tối và ánh sáng, bóng đá và phản bóng đá. Trong 17 trận của Mourinho gặp Barcelona khi ông dẫn dắt Madrid, đội bóng của ông phạm 346 lỗi, so với 220 của đối thủ.

Theo Torres, Mourinho vạch ra một kế hoạch đơn giản gồm 7 điểm để thắng những trận đấu lớn:

1) Đội phạm ít sai lầm hơn sẽ thắng trận.

2) Lợi thế thuộc về đội khiến đối thủ phạm nhiều sai lầm hơn.

3) Trên sân khách, thay vì chơi hay hơn đối thủ, tốt hơn là khiến họ phạm sai lầm.

4) Ai có bóng thì dễ phạm sai lầm.

5) Bất cứ ai từ bỏ quyền sở hữu bóng thì sẽ dẫn đến ít sai lầm hơn.

6) Ai có bóng thì phải sợ hãi.

7) Ai không có bóng vì thế sẽ mạnh hơn.

Đây là phản đề của cách tiếp cận Barcajax, khi đội bóng của Guardiola dựa trên sự chủ động trong khả năng kiếm soát bóng của mình, qua đó khiến đối thủ phải mệt nhoài theo bóng. Phản đề đó đã được thể hiện chuẩn mực trong trận bán kết của Inter vs Barca ở Champions League, nhưng tại Madrid, lối chơi này dường như không xứng đáng với một đội bóng có tầm vóc vĩ đại.

Sự chua cay trong mối quan hệ giữa Barca của Guardiola và Madrid của Mourinho tiếp tục ở mùa giải sau đó, điển hình là trận Barca-Madrid kết thúc với 2 thẻ đỏ trong thời gian các cầu thủ trấn thương và và một cuộc ẩu đả trong đó Mourinho đã móc mắt Tito Vilanova từ phía sau, trợ lý HLV Barca, một hành động hèn nhát và tính khí nóng nảy đó có thể để lại hậu quả sâu sắc sau một thời gian dài.

Một trong những hành động xấu nhất của Mourinho khi còn ở Real

Trở lại Chelsea với biệt danh "Người hạnh phúc"

Ngày 7/5/2013, khi mùa giải thất vọng của Madrid sắp kết thúc, Mourinho tới một mình tại khách sạn Sheraton Madrid Mirasierra để chuẩn bị cho trận đấu với gặp Malaga. Ông từ chối đi cùng các cầu thủ vì cho rằng họ đã phản bội ông. Một nhóm ultra của Madrid, là những CĐV Madrid nhiệt thành nhất, đang chờ đợi Mourinho với một tấm băng-rôn bày tỏ sự ủng hộ với ông. Cuộc chiến giữa Mourinho và đội trưởng CLB khi đó Iker Casillas là gần như công khai. Đó là thời gian khá “bướng bỉnh” của Mourinho tại Real và nó đang dần đi đến hồi kết.

Đêm đó, tin tức về việc Manchester United sẽ bổ nhiệm David Moyes thay thế Alex Ferguson được loan đi. Theo Diego Torres trong cuốn tiểu sử Mourinho nói trên, HLV của Madrid thật sự thất vọng. Ông tin rằng ông có quan hệ đặc biệt với Ferguson, nhưng vị HLV của United thậm chí không thèm gọi cho ông biết về quyết định đó. Tối hôm đó, Mourinho rất hồi hộp, căng thẳng chời đợi tin tức liên tục để kiểm tra xem có sự sai lầm nào không. Sáng hôm sau, ông gọi cho người đại diện của mình Jorge Mendes để xem có cách nào ngăn cản việc bổ nhiệm Moyes xảy ra không và đưa hình ảnh của mình vào đó.

Đến ngày hôm sau, Mourinho đã nhấn mạnh rằng ông luôn có ý định quay lại Chelsea, rằng vợ ông muốn sống ở London. Có lẽ điều đó là sự thật, nhưng  Mourinho coi đó là sự phản bội thứ hai. Càng tệ hơn khi quyết định đó phần nào không liên quan tới bóng đá. “Một HLV Man United”, Sir Bobby Charlton, thời điểm ông nói với the Guardian vào tháng 12/2012 nói. “Không thể nào làm những gì như đã làm với Tito Vilanova… Mourinho là một HLV rất giỏi, nhưng điều đó khác xa với tôi”. Cùng lúc, những tuyên bố và hành động của ông gây ra nhiều nghi hoặc ở Madrid. “Vấn đề là”, Torres dẫn lời một lãnh đạo công ty Gestifute của Mendes. “Khi mọi chuyện không ổn với Mou, ông ấy không theo nguyên tắc của CLB, mà của chính ông ấy”.

Lúc đó, những lựa chọn của ông khá ít ỏi: ngoài Paris Saint Germain, Chelsea là CLB duy nhất đủ tầm vóc để có được sức hút với ông. Hơn thế, ông sẽ trở lại một đội bóng mà ông được yêu mến, nơi ông được tôn kính, nơi ông đã tuyên bố mình là “một người đặc biệt”. Nơi mà những CĐV coi thứ bóng đá của Mourinho là một cách để “thư giãn”.

"Người đặc biệt" giờ đã trở thành "Người hạnh phúc"

Mùa Hè 2013, Mourinho tới Chelsea hứa hẹn một tái ngộ chin chắn, nhận mình là “người hạnh phúc”, thậm chí còn úp mở về một lối đá đẹp hơn, với những cầu thủ sáng tạo như Oscar và Eden Hazard chơi bóng đằng sau tiền đạo. Nhưng chỉ tới tháng 12, khi Chelsea thua Sunderland ở Tứ kết League Cup. Sau trận đó, Mourinho tỏ ra mệt mỏi và rối bời, ông nói về việc trở lại với những vấn đề cơ bản. Ông có 9 ngày trước khi Chelsea lại ra sân và thể hiện đúng như thế, họ cầm hòa Arsenal trong một trận hòa 0-0 tẻ nhạt. Sau đó, Mourinho có vẻ tích cực trở lại. Chelsea chỉ bị thủng lưới 4 bàn và tiếp tục bất bại 13 trận sau đó, mặc dù một loạt thất bại bất ngờ khiến khả năng thách thức danh hiệu bị lên dấu hỏi và chỉ đứng thứ ba.

Mùa giải tiếp theo, Chelsea giành chiến thắng giải đấu một cách dễ dàng. Cứ mỗi vòng đấu trôi qua, họ lại càng tỏ ra chắc chắn sẽ giành cúp, mặc dù họ đã cho thấy dấu hiệu của sự mệt mỏi. Sự chú ý chuyển từ việc ai vô địch thành nhà vô địch nên chơi thế nào. “Tôi nghĩ câu hỏi đó không có ý nghĩa với tôi”, Jorge Costa hiện là HLV ĐT Gabon, nói. “Rõ ràng mọi người đều muốn kết thúc trận đấu với một chiến thắng. Tôi ghét để thua khi tôi còn là một cầu thủ và tôi cũng ghét như vậy khi làm HVL. Tôi thực sự không nghĩ rằng có một đội bóng chơi tốt hơn Chelsea mùa giải trước”.

Cựu cầu thủ của Porto Maniche cũng đồng quan điểm: “Những kẻ chỉ trích chẳng hiểu gì bóng đá. Arsenal có vẻ thích thú với một HLV không có danh hiệu, nhưng bạn sẽ thích ai hơn? Bạn cần chiến thắng, và để chiến thắng, bạn cần Mourinho”. Bản thân HLV người Bồ cũng luôn rõ các ưu tiên của ông: “Ngay cả những đứa trẻ, thậm chí chơi với anh, em họ hay là cha mình đi nữa cũng không muốn để thua cuộc. Bản chất và ý nghĩa của nó là không thay đổi. Bóng đá ở trình độ cao nhất thì đương nhiên càng phải như thế”.

Đó không phải là cách Val Gaal nhìn thấy nó. “ Cậu ấy có niềm tin hơn trong phòng thủ hơn là tấn công”. HLV của Man United nói với Patrick Barclay trong câu chuyện của Mourinho. “Triết lý của tôi luôn vững vàng, bởi vì tôi tin rằng chúng ta phải có tính giải trí – chơi tấn công đẹp mắt. Còn triết lý của cậu ấy là giành chiến thắng! Đó là sự khác biệt”.

Nhưng trong dài hạn, đó hóa ra không phải là một triết lý chiến thắng. Đây mới là lần thứ 3 Mourinho bước vào một mùa giải thứ 3 với một đội bóng trong sự nghiệp cầm quân. Trong 2 lần trước, ở Chelsea lần đầu và ở Real Madrid, mọi việc đã nhanh chóng trở nên tệ hại.

Bela Guttmann, một HLV vĩ đại người Hungary, đã nhận xét rằng “mùa giải thứ ba là sống còn”. Ông giải thích rằng sau 2 mùa giải, một HLV đã nói tất cả những  anh ta có, phong cách của ông ta đã định hình và trở nên dễ đoán, các cầu thủ không còn thấy sự mới mẻ, không còn thấy một động lực từ những thay đổi và sự tự mãn bắt đầu lan tràn. Đó là một thách thức mà mọi HLV đều phải vượt qua và chỉ một số ít, như Sir Alex Ferguson là thành công”.

Có lẽ một vấn đề đặc biệt với Mourinho là trong đó rất nhiều các phương pháp của ông khiến các cầu thủ bị bào mòn nhanh. Ông tự nghĩ ra những âm mưu để tạo nên không khí bao vây, ông chửi bới và đấu đá với những HLV khác, tỏ ra nanh nọc trong những cuộc chiến thật ra không có thật mà chỉ do ông tưởng tượng ra. Dần dần, điều đó khiến các cầu thủ kiệt quệ về cảm xúc và tâm lý.

Ngay cả trước khi mùa giải này bắt đầu, trong chuyến du đấu Mỹ của Chelsea vào tháng 7, Mourinho có lẽ đã cảm thấy điều gì đó không ổn, cảm thấy sự thiếu khát khao và thấy một số cầu thủ bắt đầu nghi ngờ ông. Khi Chelsea cứ vấp ngã hết lần này tới lần khác trong mùa giải, Mourinho lại bắt đầu những “tiết mục” quen thuộc của mình. Ông khởi phát một vụ tranh cãi không bắt tay với HLV Arsenal Arsene Wenger. Ông công khai mắng mỏ hai nhân viên y tế của CLB. Eva Carneiro, bác sĩ của đội, sau đó phải ra đi và kiện lại cả Chelsea lẫn Mourinho. Trong một  vài tuần, những quyết định của Mourinho bắt đầu thể hiện một tính toán sai lầm khủng khiếp – không chỉ vì cách hành sử cá nhân với Carneiro mà còn cả vị trí của ông trong phòng thay đồ.

Các nhân viên y tế, do đặc thù nghề nghiệp, thường là những nhân vật rất quan trọng trong nội bộ đội bóng. Họ dành nhiều thời gian gặp gỡ và trao đổi với các cầu thủ, các cầu thủ tin tưởng họ. Một cầu thủ gặp vấn đề với bắp chân có thể không nói chuyện với HLV, mà với bác sĩ trước tiên. Trao đổi về chuyện riêng tư của cuộc sống cũng có thể là một phần của quá trình trị liệu, điều mà HLV, nhất là một HLV như Mourinho, có lẽ ít khi làm. Các vấn đề đôi khi sẽ là tâm lí, có lẽ là đặc biệt trong thể thao, trong đó sự tự tin là yếu tố quan trọng. Các bác sỹ là một người đáng tin cậy. Carneiro có vẻ như rất được long từ các cầu thủ.

Rắc rối đến với Mourinho bắt đầu từ vụ cãi vã với bác sỹ Carneiro

Sau hàng loạt kết quả thảm họa và những màn trình diễn kém cỏi, cuộc khủng hoảng lên tới đỉnh điểm vào ngày 3/10, khi Chelsea thua Southampton 1-3. Dưới áp lực, Mourinho phản công. Ông có bài phát biểu dài 7 phút trên đài Sky: “Tôi muốn làm rõ… 1) Tôi không bỏ chạy; 2) Nếu CLB muốn tôi ra đi thì họ phải sa thải tôi vì tôi không chạy trốn khỏi trách nhiệm của mình, đội bóng của mình… 3) Còn quan trọng hơn điều thứ hai, tôi nghĩ đây là một thời điểm quan trọng trong lịch sử CLB. Quý vị biết vì sao không? Nếu CLB sa thải tôi, họ sẽ sa thải HLV giỏi nhất mà đội bóng từng có. Và thông điệp ở đây là gì: lỗi là của HLV, không phải của các cầu thủ. Đây là một thời điểm cho tất cả mọi người nhìn nhận lại mình. Để đoàn kết với nhau. Đây là những gì tôi muốn.”

Không ai hiểu thực sự Mourinho muốn nói gì. Bài độc thoại khá rối rắm, bao gồm cả những lời mỉa mai lố bịch với trọng tài Bobby Madley và kêu gọi tất cả mọi người ở CLB “phải chịu trách nhiệm”.

Bài diễn văn không có ích gì trong việc làm thay đổi các kết quả, và tình hình cứ ngày một tệ hại hơn. “Mourinho là một HLV tuyệt vời, nhưng sau 1 năm rưỡi, anh ta làm hỏng hết cầu thủ”, cựu HLV ĐT Anh Fabio Capello từng nói về Mourinho.

Chelsea đánh bại Aston Villa, nhưng sau đó lại để thua West Ham, trong đó một cầu thủ của họ bị đuổi khỏi sân ngay trước giờ nghỉ. Mourinho tiến lại gần trọng tài Jon Moss trong đường hầm và chửi “đồ yếu ớt”, dẫn tới việc Mou bị cấm chỉ đạo trận tiếp theo của Chelsea. Liệu đó là một phút mất kiểm soát hay đây là một ví dụ điển hình mà Torres đã nói về việc Mourinho muốn thực hiện những âm mưu để bào chữa cho trách nhiệm của mình.

Giáng sinh năm ngoái, mọi chuyện đi tới kết thúc khi Mourinho trở lại từ một bữa tiệc Giáng sinh của CLB và gặp Eugene Tenenbaum, một giám đốc ở Chelsea và một trong những người thân cận nhất của Abramovich, đang đợi sẵn trong văn phòng của ông. 10 phút sau, Mourinho đã rời CLB “theo sự đồng thuận”. Giọt nước cuối cùng là thất bại dưới tay đội đầu bảng Leicester City, đội bóng đang dưới quyền dẫn dắt của Claudio Ranieri, chiến lược gia vui vẻ người Italy đã phải nhường chỗ cho Mourinho ở Chelsea năm 2004.

Sau trận đấu đó, Mourinho đã có ba cuộc phóng vấn và nói về những kẻ đã “phản bội” ông. Ông nói rõ việc các cầu thủ đã không tuân theo những chỉ dẫn phòng ngự ra sao. Ông khẳng định một cầu thủ đã tiết lộ đội hình xuất phát cho Porto trước khi họ gặp nhau ở Champions League vào đầu tháng 12, trong khi quan hệ của ông với nhiều trụ cột đổ vỡ công khai: Diego Costa ném chiếc áo dự bị của anh vào Mourinho sau khi không được vào sân ở trận gặp Tottenham, trong khi Eden Hazard tránh một cái ôm của ông khi anh rời sân ở Porto. Một ngày sau khi Mourinho bị sa thải, giám đốc thể thao của Chelsea cũng đã nói về “mối bất hòa có thể sờ thấy”.

Đến Man United và đấu đá với đối thủ "truyền kiếp"

Điều gì xảy ra bây giờ? Mourinho đã nói về mong muốn một sự trở lại ngay lập  tức trên băng ghế huấn luyện và nhấn mạnh gia đinh ông đang định cư ở London và đó là một gợi ý ông muốn tìm công việc tại Premier League. Với Val Gaal đang chịu áp lực tại Manchester United và đó có thể là một điều gì đó đáng để chờ đợi. Ngày chủ nhật, Guardiola tuyên bố rời khỏi Bayern vào cuối mùa giải và Manchester City là điểm đến tiếp theo của mình. Điều này đặt ra một khả năng sẽ có một trận tái đấu giữa Mourinho và đối thủ lớn nhất của ông, ở hai CLB thành Manchester.

Nhưng Man United nên nhớ. Trong 8 mùa giải sau khi nhận công việc ở Porto, Mourinho giành 6 chức VĐQG và 2 Champions Leagues. Nhưng từ khi tới Madrid năm 2010, ông chỉ có thêm 2 chức vô địch nữa. Rất ít HLV ngự trị ở đỉnh cao trong nhiều hơn một thập kỷ. Đó là một nghề nghiệp quá khắc nghiệt và đòi hỏi cao. Những gì tốt đẹp nhất của Mourinho, vì thế, có thể đã ở sau lưng.

Một tuần sau khi giành chiến thắng trước United ở mùa giải năm ngoái, Chelsea hòa 0-0 với Arsenal, những người hâm mộ la hét: “Nhàm chán, Chelsea nhàm chán”. Mourinho đáp lại một cách mỉa mai. “Mọi người nói về phong cách và sự tinh tế nhưng đó là gì? Đôi khi tôi tự hỏi về tương lai, có lẽ tương lai của bóng đá là một thảm cỏ xanh đẹp không có bàn thắng, nơi mà các đội bóng thường kiểm soát bóng nhiều hơn là giành chiến thắng”.

Đó là những hình ảnh đáng nhớ, nhưng sau đó con quỷ luôn luôn có con đường tốt nhất. Một phần hấp dẫn của Mourinho là nét duyên dáng hoài nghi của mình.  Ông đã cho thấy triết lý trái ngược của mình đối lập với Barcelona. Khi nỗi ám ảnh với Guardiola hiện lên, chúng ta sẽ lại được thấy một Mourinho “cá tính và hài hước”.

 

kedumuc

Bình luận